Digitale kenniskloof bedreigt grafische sector

Digitale kenniskloof bedreigt grafische sector featured image

In dit internationale grafische vakblad verscheen een artikel over de impact van de digitalisering op de Britse grafische sector. Omdat ongeveer dezelfde situatie zich in Nederland voordoet, hebben we het artikel bewerkt voor PRINTmatters.
Negen van de tien Britse organisaties mist dus noodzakelijke digitale vaardigheden, variërend van cyber security en de cloud tot datamanagement en social media. Dat blijkt uit het Britse onderzoeksrapport “Bridging the Digital Divide” van de Open University.Een dure digitale kloof
Een steeds grotere digitale kloof heeft funeste gevolgen voor de productiviteit. In Groot-Brittannië geeft 56% van de bedrijven aan dat dit effect bij hen al volop zichtbaar is, terwijl de helft zegt dat de productiviteit de komende vijf jaar fors vermindert als deze kloof niet alsnog wordt gedicht.


Banen zullen vanwege de digitalisering fors veranderen. Op een totale bevolking van 67 miljoen Britten zullen volgens het rapport 12 miljoen werknemers de digitalisering voelen in de vorm van een veranderende werkinhoud of zelfs overbodigheid in het geval van onvermogen tot aanpassing aan “de nieuwe wereld”.

Een kwart mist “digitaal” zelfvertrouwen
De belangenorganisatie voor het Britse midden- en kleinbedrijf (Federation of Small Businesses,  FSB) stimuleert haar leden om zich volledig op de digitalisering toe te leggen, voor het te laat is. Voorzitter Mike Cherry: ‘26% van de eigenaren van kleine bedrijven geeft aan geen vertrouwen te hebben in hun digitale basisvaardigheden. Daarnaast stelt 22% van deze eigenaren dat een gebrek aan digitale vaardigheden bij het personeel hen ervan weerhoudt om de digitale aanwezigheid van hun bedrijven te vergroten. Ondanks overtuigende bewijsvoering voor het feit dat betere digitale vaardigheden leiden tot betere resultaten, stelt nog altijd een kwart van de kleine bedrijven dat digitale vaardigheden niet belangrijk zijn voor de groei van hun business. Daarnaast wordt – meestal vanwege tijd- en geldgebrek – vaak weinig geïnvesteerd in trainingen op het gebied van digitale vaardigheden en ICT.’

Geschikt personeel moeilijk vindbaar
Aan het gebrek aan digitale vaardigheden is bovendien een verwant probleem gekoppeld: 30% van de Britse bedrijven heeft volgens Perry de grootste moeite om gekwalificeerd personeel te vinden voor urgente vacatures. Dat dit probleem in Nederland ook in alle hevigheid speelt bleek onlangs tijdens het Grote Grafische Arbeidsmarktdebat. Succesvolle werving van geschikt personeel is dan ook cruciaal, naast het bijscholen van bestaand personeel. Mike Gilligan is directeur van Mercury Search & Selection, een recruitmentbedrijf in de grafische sector. Hij ziet dat de veranderde functie van papieren media uitdagingen met zich mee brengt: ‘Print wordt nu gezien als slechts één van de vele mediakanalen. Dat leidt tot een mentaliteitsverandering binnen complete organisaties; het beperkt zich niet meer tot bijvoorbeeld alleen de opmaakstudio of de klantenservice. Er wordt gewerkt met cross platform digitale oplossingen. De meeste bedrijven vertrouwen op softwareleveranciers om hierin trainingen te verzorgen. Veel grafische bedrijven die zoeken naar digitaal geschoold personeel, vissen in een kleine vijver van sectorspecifiek talent. Het is echt vechten om dat nieuwe talent aan je te kunnen binden. Drukkerijen die digital savvy personeel willen aantrekken moeten zich echter eerst afvragen wat het bedrijf eigenlijk is en doet. Wat is de missie? Anderzijds kan het vinden van personeel met brede digitale vaardigheden en begrip van computerwetenschap, of met een achtergrond in programmeren de zaak op scherp zetten en die strategische gedachtenvorming versnellen.’


Ondanks een nog altijd dalende werkgelegenheid in de grafische sector, stijgt ook in Nederland het aantal grafische bedrijven met vacatures. Geschikt personeel is steeds moeilijker te vinden. 

Grafische sector moet zichzelf beter profileren
Tim Bond werkt voor de Data & Marketing Association (DMA). Hij waarschuwt voor het lukraak aannemen van nieuw personeel en vindt dat de grafische sector veel actiever bruggen moet bouwen naar het onderwijs: ‘De jongere generatie moet veel meer bewust worden gemaakt van wat de grafische sector hen kan bieden. Met welke kwalificaties en vaardigheden kunnen zij in deze sector voor zichzelf een succesvol carrièrepad in data en marketing uitstippelen? Daarnaast moeten de vaardigheden die jongeren zich eigen maken in het onderwijssysteem beter worden afgestemd op de behoeften van grafische werkgevers.’ 

Liever kopen dan opleiden
Uit het onderzoek door de Open University blijkt ook dat 55% van de Britse bedrijven denkt dat het goedkoper en effectiever is om digitaal geschoolde werknemers aan te trekken dan te investeren in digitale trainingen voor het bestaande personeel. Liefst 64% van de werkgevers meldt zelfs dat hun organisatie niet van plan is om personeel te trainen om digitale tekortkomingen te verminderen of weg te nemen. 
Hieruit blijkt een wel erg groot vertrouwen in het aannemen van digitale nieuwkomers om vastgeroeste grafische bedrijven op te stuwen in de digitale vaart der volkeren. Natuurlijk zal ook het bestaande personeel moeten worden getraind, want zij beschikken over (meer) sectorspecifieke kennis; bovendien is een grafisch bedrijf ingebed in een keten waarmee men bekend moet zijn en die overigens zelf ook onderhevig is aan digitale transformatie.

Maatwerk geboden
De Britse grafische brancheorganisatie BPIF heeft in de persoon van Karly Lattimore een directeur op het gebied van training en opleiding. Zij noemt de beschikking over de juiste digitale vaardigheden een belangrijke zorg voor de leden. ‘Het werven van mensen met de juiste vaardigheden is moeilijk, dus moet interne training en ontwikkeling ook een onderdeel van de oplossing voor dit probleem zijn.
Voor het bestaande personeel is maatwerk geboden. Medewerkers zitten elk op een ander niveau dat moet worden afgezet tegen de behoeften van het bedrijf, waarna pas trainingsprogramma’s kunnen worden ontwikkeld.’Voorbeeld: ommezwaai bij traditionele rotatie-offsetdrukker
Zoe Deadman, directeur van KCS Print meldt onder het artikel in Printweek hoe zij omgaat met de digitale kloof: ‘Als traditionele rotatie-offsetdrukker waren wij wat ouderwets en keken we niet naar de data, maar dat is veranderd. We kijken nu naar de productiviteit en de data en werken met barcodes. Als wij personeel aannemen, dan gaat het doorgaans om jongere werknemers die beschikken over digitale vaardigheden. Zij hebben minder machinekennis en probleemoplossende vaardigheden, terwijl de oudere medewerkers daar weer meer over beschikken.’